رشته مهندسی مالی

مهندسی مالی یکی از این رشته‌های کاربردی است و طراحی و بکارگیری ابزارهای خلاقانه مالی مانند ریاضیات مالی و کاربردی، مدیریت ریسک،برای رفع مشکلات تامین مالی توسط مهندسی مالی انجام می شود که پاسخگوی نیازهای افراد اقتصادی بوده است. نظارت بر هزینه های شرکت و درآمدها، دارایی های سرمایه ای و منابع مالی از وظایف آن می باشد.رشته مهندسی مالی و مدیریت مالی تفاوتی که با هم دارند در این است که، مبنای مهندسی مالی بر طبق تحلیل های ریاضی است که در رشته مدیریت مالی این گونه نیست. یکی از ارکان های اصلی شرکت های خصوصی یا دولتی، مدیر مالی است که در پیشبرد شرکت به سمت اهداف خود نقش بسیار مهمی دارد. در این مقاله به طور مفصل به شما توضیح داده شده است که چه توانایی هایی برای گذراندن این رشته نیاز است و نقشه راه چگونه است، همچنین شرایط ادامه تحصیل در کشور ایران و کشورهای خارج به طور مفصل توضیح داده شده، و در آخر میزان درآمد و شرایط بازار کار آن بحث شده است.

آشنایی با رشته مهندسی مالی

گذشته مهندسی مالی

شکل گیری آن به وسیله بانک های لندن در اواسط دهه 1980 با هدف راه اندازی دپارتمان مدیریت ریسک بود.شامل گروهی از متخصصان ریسک شرکتی که یک نگرش جدید برای مدیریت ریسک ارائه کردند که شامل موارد زیر است:شناسایی ریسک-محاسبه ریسک-تجزیه و تحلیل نتایج.دروسی مانند ریاضی، آمار و احتمال، اقتصاد خرد و اقتصاد کلان و حسابداری و حسابرسی از مباحث و ابزارهای عمومی این رشته به حساب می‌‌آیند.نکته مهمی که در این خصوص وجود دارد این است که در کشور ما رشته مدیریت مالی در میان رشته‌‌های علوم انسانی جای‌‌دهی شده و از این رو اغلب کسانی که وارد این رشته می‌‌شوند، پایه‌‌ای قوی در ریاضی و آمار ندارند. حال آنکه اغلب مباحث روز این رشته حاوی مضامین گسترده‌‌ای از کاربرد ریاضیات‌‌، آمار و احتمال بوده و بدون این ابزارها ادامه‌‌ کار غیرممکن می‌‌شود. بنابراین، جهت پر کردن این خلاء رشته مهندسی مالی با هدف ساخت و ایجاد ابزارهای جدید مالی ایجاد شده که در میان رشته‌‌های فنی و مهندسی نیز قرار داده شده است.

از قابلیت‌های مهم دانش‌آموختگان این رشته می‌توان به توانایی آنها در درک همزمان مفاهیم صنعتی و مفاهیم مالی اشاره کرد. همچنین فارغ‌التحصیلان این رشته قابلیت به‌کارگیری فناوری‌های محاسباتی و اطلاعاتی پیچیده در بازارهای مالی و تحلیل سرمایه‌گذاری، تحلیل مالی مؤسسات صنعتی و بازرگانی و استفاده از ابزارهای مدیریت ریسک دارند.به وجود آوردن بازار: مهندسان مالی باید معامله ای را ترتیب دهند که نیاز های مشتری را برآورده سازد و سپس بر اساس ایده ی مشتری، خرید یا فروش را انجام دهند.یک معامله تنها زمانی بهترین است که با حداقل هزینه، اهداف مشتری را تامین کند.ابداع: مهندسان مالی اوراق بهادار و فرایند های جدید ایجاد میکنند، آنها باید ابزاری ایجاد کنند که نیاز های مشتری را برآورده سازد.پیدا کردن روزنه قانونی: مهندسان مالی در پی روزنه ای برای بهره برداری از قوانین موجود است، مثلا با استفاده از قوانین مالیاتی و آربیتراژ سعی میکنند سود را افزایش دهند.

شاید سرفصل‌‌های این دو رشته شباهت زیادی به یکدیگر داشته باشد، اما مباحثی مانند مدیریت سرمایه‌‌گذاری و ریسک، قیمت‌‌گذاری دارایی‌‌ها و مدیریت پرتفوی با جزئیات و تفصیل بیشتری – که متضمن کاربرد مفاهیم ریاضی و آمار نیز هست – در مهندسی مالی مورد بحث قرار می‌‌گیرد.به عبارت دیگر، افرادی که پایه‌‌ای قوی‌‌تر در ریاضیات، آمار و احتمال و برنامه‌نویسی داشته باشند فضای رشد بهتری در این رشته داشته و در حوزه‌‌های علمی و کاربردی آن بهتر می‌‌توانند وارد شوند.فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در مؤسسات مالی همچون بانک‌های تجاری، تخصصی و توسعه‌ای، بیمه‌ها و تأمین اجتماعی، شرکت‌ها و صندوق سرمایه‌گذاری، بانک‌های سرمایه‌گذاری، مؤسسات خدمات و مشاوره مالی، بورس، مؤسسات لیزینگی مشغول به کار شوند.فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند به عنوان کارشناس مهندسی مالی برای تعیین و انتخاب پروژه‌های سرمایه‌گذاری و کاهش ریسک مالی، به‌عنوان پژوهشگر و مشاور مالی، کارشناس قیمت‌گذاری در بورس اوراق بهادار، کارشناس مدیریت دارایی و طراح نرم‌افزار مالی مشغول به کار شوند.با توجه به گسترش روزافزون بازارهای سرمایه و پول در کشور پیش‌بینی می‌شود که نرخ اشتغال فارغ‌التحصیلان در سال‌های آینده بسیار بالا و نزدیک به 100 درصد باشد.

آموزش مهندسی مالی

1.سفته بازی:خرید کالا یا اوراقی که انتظار افزایش آن میرود یا فروش کالا و اوراقی که انتظار کاهش قیمت آن می رود.2.پوشش خطر:هرگاه یک نهاد در معرض خطر قرار گیرد، با استفاده از ابزارهای پوشش خطر، درصدد حذف یا کاهش آن خطر برمی آید.3.ساختاردهی: از مهندسی مالی جهت ساختاردهی مجدد یک معامله خاص استفاده می شود.به‌طور مثال یک انتشاردهنده اوراق قرضه و یا مشارکت، ممکن است از نرخ بهره‌ سوآپ، جهت عوض کردن نرخ شناور در تعهدات خود به پرداخت­هایی با نرخ ثابت‌ استفاده کند.4.اربیتراژ: در شرایطی که بازار، دارای آشفتگی باشد و یا از لحاظ فیزیکی‌، بین بازارها فاصله وجود داشته باشد، ممکن‌ است قیمت‌ها برای مدت کوتاهی از مقدار تعیین‌شده تجاوز نماید و زمینه ی سود را ایجاد کند.رشته مدیریت مالی در حال حاضر تا سطح دکتری و با همین عنوان در کشور ما ارائه شده و گرایش دیگری ندارد. در دوره‌‌ کارشناسی ارشد و دکتری، اغلب داوطلبان ورود به این رشته را فارغ‌التحصیلان حسابداری و مدیریت تشکیل می‌‌دهند.البته وضعیت این رشته در سایر کشورها کمی متفاوت است. این حوزه که اغلب آن‌‌ را با عنوان Finance می‌‌شناسند، یکی از معروف‌‌ترین و البته پردرآمدترین رشته‌‌های حال حاضر بوده و گرایش‌‌های بسیار متفاوت و جدی مانند Corporate Finance و Quantitative Finance و Asset Pricing را شامل می‌‌شود. هرچند ادامه تحصیل در این رشته‌‌ها اغلب هزینه‌‌های بسیار بالاتری نسبت به میانگین سایر رشته‌‌ها دارد، اما بازار کار وسیع و درآمد بالا از علل جذابیت آن شده است.

ابزارهای مهندسی مالی

ابزار های مالکیت:نشان دهنده مالکیت بخشی از یک سازمان و مربوط به حقوق صاحبان سهام است.متداول‌ترین نوع این ابزارها سهام عادی شرکت‌ها است. قرارداد ها نیز از این ابزار ها هستند.
ابزارهای بدهی:نشان‌دهنده وامی است که صاحبان سازمان از اشخاص حقیقی یا حقوقی می‌گیرند؛ همانند وام‌های عادی و اوراق قرضه که خود شامل اوراق بهادار با درآمد ثابت (اوراق قرضه) و اوراق بهادار با درآمد متغیر (اوراق مشارکت) است.ابزار های مشتقه:بیشتر برای از بین بردن ریسک بازار طراحی شده‌‌اند و با استفاده از ارزش دیگر اوراق بهادار در بازار، مشتق می‌شوند.
ابزارهای ترکیبی:ترکیبی از مواردگفته شده هستند که می‌توان به اوراق قرضه قابل تبدیل به سهام اشاره کرد.ابزارهای فیزیکی:محصولات یا تولیدات‌ فیزیکی که در بازار کالا خرید و فروش می‌شوند، محصولاتی هستند که‌ ارزش آنها ذاتی در خود آنهاست. مثل ماشین‌آلات و تجهیزات، مواد غذایی، نفت و غیره.در رشته مدیریت مالی، دروسی عمومی مانند ریاضی، آمار و احتمال، اقتصاد خرد و اقتصاد کلان و حسابداری و حسابرسی در گام‌‌های اول و دورس تخصصی نیز مانند اصول مدیریت مالی، بازارها و نهادهای پولی و مالی، مبانی ریسک و سرمایه‌گذاری و تجزیه و تحلیل صورت‌‌های مالی در گام‌‌های بعدی ارائه می‌شوند.هرچند که تهیه صورت‌‌های مالی در سازمان بر عهده‌‌ حسابداران شرکت است، اما مدیران مالی با دقت فراوان تمام اجزای این صورت‌‌ها را بررسی و پیگیری می‌‌کنند. لذا لازم است تسلط بالایی بر کلیه مفاهیم آن داشته باشند. این مورد در کنار اینکه رشته مدیریت مالی در ابتدای تاسیس در دانشکده حسابداری قرار گرفت، باعث شد تا حجم بالایی از مفاهیم و دروس حسابداری در این رشته نیز وارد شود.در سال‌‌های اخیر، با رشد و توسعه این رشته و بهره‌گیری از حضور اساتید کارآزموده و جوان در کنار اساتید باسابقه، مجموعه‌‌ای کاراتر در حال شکل‌‌گیری بوده و شاهد ورود مفاهیم تخصصی‌‌تری در این رشته هستیم. «تحلیل داده‌‌های مالی» (Financial Data Mining) و «داده‌‌های بزرگ» (Big Data) دو نمونه از این موارد جدید است که در برخی دانشکده‌‌ها روی آن کار می‌‌شود.

ابزار مالی است که ساختار پرداخت و ارزش آن از ارزش اوراق بهادار، کالا های اساسی، نرخ بهره و شاخص اوراق بهادار مربوطه نشأت میگیرد. این ابزار به دارنده های آن اختیار یا تعهد خرید و فروش یک دارایی مالی را می دهد.ارزش آن از ارزش دارایی های مالی مربوطه مشتق می شود.فارغ‌التحصیلان این رشته نباید انتظار داشته باشند که به محض اتمام تحصیل بتوانند به عنوان مدیر مالی در یک شرکت بزرگ یا حتی متوسط مشغول به کار شوند، زیرا همان‌‌گونه که اشاره شد، این موقعیت شغلی یکی از ارکان بسیار حساس در سازمان بوده و داشتن تجربه از الزامات آن است. اما خوشبختانه موقعیت‌‌های شغلی دیگری نیز پیش روی فارغ التحصیلان این رشته وجود دارد تا در آنجا به کسب تجربه بپردازند.

1.پوشش دهندگان ریسک (Hedgers):با استفاده از قراردادهای آتی و اختیار معاملات به دنبال کاهش ریسکی هستند که از حرکت بالقوِۀ آتی در یک متغیر ناشی می شود.2.سفته بازان(Speculators):از پیش بینی، جهت حرکت آتی قیمت، در یک متغیر بازار استفاده می کنند.3.آربیتراژگران(:(Arbitrageurs):با اتخاذ موقعیت های متناسب در دو یا چند بازار مختلف، به دنبال کسب سود بدون ریسک هستند.فارغ‌التحصیلان کارشناسی مدیریت مالی جهت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر می‌‌توانند همین رشته را در دوره کارشناسی ارشد و دکترا نیز ادامه دهند. هرچند که برای این دانشجویان امکان ادامه تحصیل در سایر گرایش‌‌های مدیریت نیز ممکن است، اما با توجه به محبوبیت و بازار کار رشته مدیریت مالی، مقاطع ارشد و دکتری آن نیز پرطرفدار است.از سوی دیگر، فارغ‌التحصیلان لیسانس حسابداری و سایر گرایشات مدیریت (به خصوص مدیریت بازرگانی) نیز تمایل زیادی به ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر مدیریت مالی نشان می‌‌دهند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *